ratanya (krameria triandra) : Baklagiller familyasından; Amerika'da
yetişen ve birçok türü olan bir bitkidir. Kökü toz haline getirilip,
kullanılır. Çiçekleri kırmızı; yaprakları uzun, ince ve uçları dilimlidir.
Faydası : Şurubu; ishali keser. Bağırsak iltihaplarını giderir. Basur
memelerine karşı pomad ve fitil olarak kullanılır.
ravend (ışgın) : Karabuğdaygiller familyasından; büyük yapraklı,
çok yıllık bir bitki cinsidir. Sebze veya süs bitkisi olarak da yetiştirilen
türleri vardır. Doğu Anadolu bölgesindeki yüksek yerlerde ışgın denilen türü
yetişir. Boyu 150 cm kadardır. Mayıs - Haziran aylarında çiçek açar.
Yaprakları dairemsi, kenarları ince dişli, yüzeyi pürüzlü ve serttir.
Kökleri ilaç yapımında kullanılır. Taze sürgünleri ve genç yapraklarından da
sebze olarak faydalanılır. İçeriğinde Tanen vardır. Kokusu kendine hastır.
Tadı acıdır.
Faydası : İştah açar, vücudu kuvvetlendirir. İshali keser. Mide ve bağırsak
gazlarını giderir. İdrarın rengini sarıya boyar. Çok miktarda kullanılırsa
ishal yapar.
raziyane (rezene) : Maydanozgiller familyasından; Ege ve Akdeniz
bölgesinde yetiştirilen 2 veya çok yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 1-1,5
metre kadardır. Yaprakları saplı, almaşık dizilişli ve tüysüzdür. Gövdesi
dik, silindir şekilli ve tüysüzdür. Sarı renkli çiçekleri şemsiye
görünümündedir. Meyveleri silindirik, 11 milimetre kadar boyunda ve 4
milimetre kadar kalınlıktadır. Renkleri yeşilimsi esmerdir. Meyveleri,
müsilaj, şeker, nişasta, tanen sabit ve uçucu yağ taşır. İlaçlarda tohumları
ve kökü kullanılır.
Faydası : Mide ve bağırsak gazlarını giderir. Sinirleri ve ağrıları
yatıştırır. İştahi açar. İdrar söktürür. Anne sütünü artırır. Boğmaca, dalak
hastalıkları ve idrar zorluğunda faydalıdır. Kansızlığı giderir. Kan çıbanı
ve göz zafiyetinde de kullanılır. Kalp hastalıkları, romatizma ve üremide
faydalıdır. Bronşları boşaltır.
roka (eruca sative) : Turpgiller familyasından; sapı tüylü, 40 cm
kadar boyunda bir bitkidir. Çiçekleri sapın ucundadır. Rengi beyaza çalar,
üzeri mor damarlıdır. Çok kokuludur. Yaprakları almaşık dizilişlidir.
Faydası : İdrar söktürür. Karında biriken suyu boşaltır. Kanın
temizlenmesine yardımcı olur. Sıtma ateşini düşürür. Mafsal iltihaplarını
giderir. Karaciğer ve dalak hastalıklarında faydalıdır. Safrayı boşaltır.
Sarılığı keser. Karaciğer ağrısını giderir. İştah açar, hazmı kolaylaştırır.
Cinsel gücü arttırır.
safran (zaferan) : Süsengiller familyasından; yurdumuzda da
yetiştirilen, 10-15 cm boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir. Etli,
yuvarlak, kaidesi yassı, 4 cm kadar çapında, üstü esmer renkli ve zarımsı
pullarla kaplı, alt tarafında da kök parçaları bulunan bir soğanı vardır.
Yaprakları uzun ve koyu yeşildir. Çiçekleri mor renklidir. Sonbahar
mevsiminde yapraklardan önce açar. Meyvesi kapsül şeklindedir ve sonbahar
aylarında meydana gelir. İçeriğinde; şekerler, organik asitler, krosin ve
uçucu yağ vardır. Tepeciklerinden elde edilen toz; renk, tat ve koku verici
olarak kullanılır.
Faydası : Vücuda kuvvet verir. Sinirleri uyarır. Aybaşı gecikmelerinde
faydalıdır. Rahim hareketlerini arttırır. İştah açar. Sinir zayıflığını
giderir. Öksürük, bronşit ve astımda faydalıdır. Fazla miktarda
kullanılmamalıdır. Hamilelerin de kesinlikle kullanmaması gerekir.